۴ اصل
یک لوله با طول مشخص، بهمدت معین در یک حمام مایع یا آون هوایی با دمای مشخص قرار داده میشود.
طول مشخصی از این بخش از لوله، پیش و پس از گرمادهی و در شرایط یکسان اندازهگیری میشود. میزان برگشت، بهصورت درصد تغییر طول نسبت به طول اولیه محاسبه میشود. ظاهر سطح آزمونه نباید پس از گرمادهی تغییر کند.
۵ دستگاه
۵.۱ حمام مایع گرمشونده، با کنترل ترموستاتیک در دمای TR، مطابق جدول ۱، مگر آنکه
در استاندارد ارجاعدهنده بهگونهای دیگر مشخص شده باشد.
حجم و همزدن حمام باید بهگونهای باشد که دما هنگام غوطهور کردن آزمونه در محدوده دمای مشخصشده باقی بماند.
مایع انتخابشده باید در دمای مشخصشده پایدار باشد و بهطور دیگری بر ماده پلاستیکی اثر نگذارد.
یادداشت: گلیسیرین، گلیکول، روغن معدنی عاری از هیدروکربنهای آروماتیک یا محلول کلرید کلسیم مناسب هستند؛ بااینحال، هر مایع دیگری که با این توصیهها مطابقت داشته باشد نیز قابل استفاده است.
۵.۲ آون هوایی، با کنترل ترموستاتیک، بهگونهای که در دمای TR مطابق جدول ۱ کار کند، مگر آنکه بهگونهای دیگر مشخص شده باشد، و بتواند این دما را حداکثر ظرف ۱۵ دقیقه پس از قرار دادن آزمونهها مجدداً برقرار کند. آون باید مجهز به ترموستاتی باشد که بتواند TR را با انحراف مجاز ± ۲ °C حفظ کند.
۵.۳ تجهیزات جانبی
۵.۳.۱ وسیلهای برای نگهداشتن آزمونه یا آزمونهها در حمام گرم یا آون، مطابق بند ۷.
۵.۳.۲ دماسنج، با دقت ± ۰٫۵ °C.
۶ آمادهسازی
۶.۱ آزمونه
بلافاصله پس از اکستروژن، نمونه لوله مورد آزمون باید در دمای (۲۳ ± ۲) °C نگهداری شود یا آمادهسازی مطابق ۶.۲ آغاز شود.
اگر آزمون بلافاصله پس از تولید لوله انجام شود، ممکن است نتیجهای بدبینانه بهدست آید. در صورت بروز اختلاف، آزمون را حداقل ۲۴ ساعت پس از تولید و نگهداری در دمای (۲۳ ± ۲) °C انجام دهید.
یک لوله به طول (۲۰۰ ± ۲۰) mm را بهعنوان آزمونه انتخاب کنید. با استفاده از ابزاری مانند خطانداز، روی این آزمونه دو علامت محیطی با فاصله ۱۰۰ mm از یکدیگر، متناظر با ناحیه آزمون و در فاصلههای مساوی از دو انتها، ایجاد کنید.
برای هر نمونه لوله، در مجموع سه آزمونه مشابه آماده کنید.
لولههای با قطر ۲۵۰ mm یا بیشتر را میتوان برای تولید آزمونهها به چهار قطعه مساوی برش داد.
۶.۲ آمادهسازی و conditioning
آزمونهها را بهمدت زمانی مطابق با ضخامت دیواره لوله، بهشرح زیر، در دمای (۲۳ ± ۲) °C آمادهسازی کنید:
>= ۱ h، برای e < ۳ mm
>= ۳ h، برای ۳ mm <= e < ۸ mm
>= ۶ h، برای ۸ mm <= e <= ۱۶ mm
که در آن e میانگین ضخامت دیواره برحسب میلیمتر است.
۷ روش اجرا
در دمای (۲۳ ± ۲) °C، فاصله L0 بین علامتها را با دقت ۰٫۲۵ mm اندازهگیری کنید.
دمای حمام گرم یا آون هوایی را روی دمای TR مطابق جدول ۱ تنظیم کنید، مگر آنکه
بهگونهای دیگر مشخص شده باشد.
آزمونهها را بهگونهای آویزان کنید که امکان حرکت آزادانه داشته باشند و با دیوارهها یا کف حمام یا آون تماس پیدا نکنند؛ همچنین در مورد حمام، حداقل فاصله ۳۰ mm بین مرز بالایی ناحیه آزمون (مطابق ۶.۱) و سطح مشترک سیال–هوا وجود داشته باشد. آزمونه را میتوان روی تکیهگاه قرار داد، مشروط بر اینکه این کار مانع برگشت نشود.
آزمونهها را برای مدت مشخصشده در جدول ۱، مگر آنکه بهگونهای دیگر مشخص شده باشد، در این وضعیت نگه دارید. دمای آزمون مشخصشده را در ناحیه بین علامتهای محیطی روی آزمونه حفظ کنید.
آزمونهها را از حمام یا آون خارج کنید و اجازه دهید در همان وضعیت آزادانه آویزان بمانند. پس از آنکه تا دمای (۲۳ ± ۲) °C سرد شدند، حداکثر و حداقل فاصله L بین علامتها را، در نقاط مقابل یکدیگر از نظر قطری و با دنبال کردن هرگونه انحنای سطوح علامتگذاریشده، اندازهگیری کنید.
۸ بیان نتایج
برای هر آزمونه، برگشت طولی RL,i را با استفاده از معادله زیر، بهصورت درصد محاسبه کنید:
L0 فاصله بین علامتها پیش از غوطهوری، برحسب میلیمتر است؛
L فاصله بین علامتها پس از غوطهوری است که در امتداد مولدها و برحسب میلیمتر اندازهگیری میشود.
آن دسته از اندازهگیریهای L را انتخاب کنید که بیشترین مقدار ΔL را بهدست میدهند؛ ΔL میتواند مثبت یا
منفی باشد.
هنگامی که آزمونه مطابق ۶.۱ به چهار قطعه مساوی برش داده شده است، برگشت طولی آزمونه، RL,i، برابر با میانگین سه نتیجه بزرگتر از چهار نتیجه محاسبه میشود.
برای برگشت طولی RL لوله، میانگین حسابی مقادیر بهدستآمده برای هر سه آزمونه را محاسبه کنید.
پیوست A
(اطلاعاتی)
مشخصات پایه پیشنهادی برای برگشت طولی
با استفاده از حمام مایع یا آون هوایی، مقدار محاسبهشده برگشت طولی باید با مقدار پیشنهادی ارائهشده در جدول A.1 مطابقت داشته باشد.
برای کاربردهایی که به مشخصات سختگیرانهتری نیاز دارند، میتوان مقداری کمتر از حد مجاز مربوطه در جدول A.1 را پذیرفت.
برای مشاهده ویدئوهای محصولات، کانال YouTube ما را بررسی کنید و سؤالات خود را در WhatsApp بپرسید: