F.1 کلیات
این آزمون شامل ارزیابی مقاومت پوشش FJC در برابر جداشدگی ناشی از قطبش کاتدی است.
آزمون باید روی یک نمونه آزمون برداشتهشده از اجزای پوششدار که قبلاً تحت آزمون تشخیص عیوب سطحی قرار گرفتهاند (به پیوست B مراجعه شود) و در آنها یک عیب مصنوعی با اندازه مشخص ایجاد شده است، انجام شود. این آزمون را میتوان بدون برش نمونههای آزمون، روی جزء پوششدار انجام داد.
F.2 تجهیزات
F.2.1 منبع الکتریکی، شامل یک واحد توان d.c. با ولتاژ کنترلشده که قادر به تأمین 20 mA برای هر ناحیه آزمون بهطور همزمان باشد.
مگر آنکه بهگونهای دیگر مشخص شده باشد، باید پتانسیل قطبش کاتدی از −1500 mV نسبت به الکترود مرجع کالومل اشباع (معادل UH برابر با −1260 mV، که در آن UH پتانسیل الکترود هیدروژن استاندارد است) حفظ شود. پتانسیلها بهصورت زیر تعریف میشوند:
⎯ «E» پتانسیل «الکترود کاری» نسبت به «الکترود مرجع» است.
⎯ «V» اختلاف پتانسیل بین «الکترود کاری» و «الکترود کمکی» است.
F.2.2 سلول الکترولیتی، دارای آرایش معمول سلول آزمون مطابق شکل F.1 برای اجزای با قطر بزرگ و مطابق شکلهای F.2 و F.3 برای اجزای با قطر کوچک.
سلول الکترولیتی باید شامل موارد زیر باشد:
⎯ یک لوله پلاستیکی سخت با قطر داخلی حداقل 50 mm. ارتفاع لوله باید بهگونهای باشد که حجم کل الکترولیت برابر یا بیشتر از 150 cm3 و حداقل ارتفاع الکترولیت 70 mm باشد؛
⎯ یک پوشش پلاستیکی سخت که سوراخهایی در آن ایجاد شده باشد تا امکان عبور الکترودها و سایر ابزارهای اندازهگیری ضروری فراهم شود و هیدروژن بتواند خارج شود.
F.2.3 الکترودها
F.2.3.1 الکترود مرجع، قادر به ایجاد پتانسیل مناسب (به F.2.1 مراجعه شود) و مناسب برای دمای آزمون مورد نیاز، که در یک نگهدارنده الکترود واقع درون یک لوله شیشهای با دیافراگم متخلخل در انتها قرار گرفته باشد.
انتهای این مجموعه باید تقریباً در فاصله 10 mm از سطح پوشش و تقریباً در فاصله 20 mm از عیب پوشش قرار گیرد.
F.2.3.2 الکترود کمکی (آند)، ساختهشده از یک ماده خنثی، برای مثال سیم پلاتینی با قطر 0,8 mm تا 1,0 mm.
این الکترود باید تا فاصله تقریبی 10 mm بالاتر از عیب پوشش در الکترولیت غوطهور باشد.
نسبت سطح آند به سطح کاتد باید بیشتر از 1 باشد.
F.2.3.3 الکترود کاری (کاتد)، که توسط عیب مصنوعی به قطر 6 mm و با حداکثر عمق 0,5 mm در زیرلایه فولادی تشکیل میشود (به شکل F.4 مراجعه شود).
F.2.4 الکترولیت، شامل محلول 3 % از NaCl در آب مقطر یا آب دییونیزه.
محلول باید از کلرید سدیم گرید analar تهیه شود. pH در دمای 23 °C ± 2 °C در طول آزمون باید در محدوده 6 تا 9 باشد.
ارتفاع الکترولیت در سلول باید 75 mm ± 5 mm باشد.
F.2.5 تجهیزات گرمایشی، مناسب برای ایجاد و حفظ دمای آزمون نمونه.
چنانچه نمونه درون آون گرم نشود، دما باید با روش مناسب، برای مثال با استفاده از حسگر دما، روی عیب مصنوعی کنترل شود.
F.3 نمونهبرداری
نمونه آزمون باید بهصورت سرد از یک جزء پوششدار بریده شود و حداقل ابعاد آن 80 mm × 80 mm باشد، مگر آنکه آزمون روی بدنه جزء پوششدار انجام شود.
مگر آنکه کاربر نهایی و/یا خریدار بهگونهای دیگر مشخص کرده باشد، نمونههای آزمون نباید از ناحیه جوش برداشته شوند. برای هر نمونه، ضخامت ناحیه پوششِ تحت آزمون باید اندازهگیری و ثبت شود.
یکپارچگی پوشش روی تمام نمونههای آزمون باید با تشخیص عیوب سطحی بررسی شود (به پیوست B مراجعه شود).
یک سوراخ با قطر 6 mm (به شکل F.4 مراجعه شود) باید با استفاده از مته استاندارد، در مرکز نمونه آزمون، از میان پوشش ایجاد شود. عمق سوراخ ایجادشده در زیرلایه فولادی نباید از 0,5 mm بیشتر باشد. در شروع آزمون، کل سطح تحت آزمون باید عاری از پوشش باقیمانده باشد.
ناحیه آزمون باید با استفاده از حلال مناسب چربیزدایی، سپس با آب آشامیدنی شستوشو و در نهایت خشک شود.
F.4 روش اجرا
لوله پلاستیکی تشکیلدهنده سلول الکترولیتی باید با استفاده از یک درزگیر مناسب، برای مثال چسبی از نظر شیمیایی خنثی، آببندی شود. عیب مصنوعی باید در مرکز سلول قرار گیرد.
سلول باید با الکترولیت NaCl (F.2.4) پر شود. دمای آزمون باید در محدوده ± 2 °C کنترل شود. یک پتانسیل کاتدی منفی بین الکترودهای مرجع و کاری اعمال شود (به شکلهای F.1، F.2 و F.3 مراجعه شود) و دقت آن ± 10 mV باشد. چنانچه از الکترود کالومل اشباع استفاده شود، پتانسیل باید −500 mV باشد.
آزمون باید برای مدت آزمون مورد نیاز انجام شود. در صورت لزوم، سطح الکترولیت باید با آب مقطر یا آب دییونیزه تنظیم مجدد شود.
F.5 روش بررسی
پس از آزمون، سلول حاوی الکترولیت باید برداشته شود. نمونه آزمون باید با آب شستوشو و خشک شود.
پس از خشکشدن، ناحیه پوششِ تحت آزمون باید مطابق روش زیر بررسی شود.
⎯ هر پوشش را بلافاصله پس از پایان مدت آزمون بررسی و ارزیابی کنید.
⎯ لوله پلاستیکی را از محل آزمون جدا کنید.
⎯ با استفاده از حوله کاغذی بدون پرز، سطح پوشش و ناحیه کاتد را در راستای سطح پاک کنید تا رطوبت حذف شود.
⎯ با استفاده از یک چاقوی تیز، حدود 12 برش شعاعی از میان پوشش تا زیرلایه ایجاد کنید که از ناحیه عیب به سمت بیرون و به طول حداقل 40 mm امتداد داشته باشند. این برشها را با زاویه تقریبی 30° نسبت به یکدیگر ایجاد کنید.
⎯ نوک چاقو را در قسمت مرکزی عیب تا زیرلایه فلزی فرو ببرید. با اهرمکردن ملایم، یک بخش شعاعی از پوشش را بهآرامی جدا کنید و این کار را تا رسیدن به ناحیهای با چسبندگی محکم ادامه دهید. از آنجا که کاهش چسبندگی همیشه آشکار نیست، زیرلایه را با دقت از نظر وجود نشانههای پوشش باقیمانده بررسی کنید؛ وجود پوشش باقیمانده نشان میدهد که جداشدگی رخ نداده است.
⎯ این کار را برای هر بخش شعاعی تکرار کنید.
NOTE برای پوششهای ضخیمی که قابل جداکردن نیستند، گاهی لازم است برای ارزیابی میزان جداشدگی، پوشش با استفاده از قلم از زیرلایه جدا شود.
F.6 نتایج
نتیجه آزمون جداشدگی کاتدی باید بهصورت میانگین حسابی 12 مقدار منفرد تعریف شود. مقدار میانگین باید ثبت شود.
آزمون جداشدگی کاتدی مطابق ISO 21809-3 (طراحی ظاهری ممکن است بدون اطلاع قبلی تغییر کند)
- مطابق با ISO 21809-3
- درگاه کنترل ولتاژ دیجیتال است
- نمایش دیجیتال جریان و ولتاژ
- شامل الکترودها
- محدوده ولتاژ 0-5 V