3 اصل
یک نمونه آزمون، متشکل از لولههای PVC-U نصبشده در یک کوپلر سوکتی دوبل PVC-U، در معرض چرخه مشخصی از فشارهای هیدروستاتیکی داخلی، برای دورههای زمانی مشخص و در دمایی معین قرار میگیرد و همزمان مجموعه تحت نیروی خمشی جانبی اعمالشده قرار دارد.
4 تجهیزات
4.1 یک دستگاه کنترل فشار که به نمونه آزمون متصل بوده و قادر به اعمال فشار هیدروستاتیکی داخلی متغیر، حداقل برابر با 2,5 برابر فشار نامی (PN) مجموعه لوله و اتصال PVC-U، باشد.
4.2 یک پمپ خلأ، قادر به اعمال فشار داخلی منفی حداقل برابر با -0,8 bar
(-0,08 MPa).
4.3 یک فیکسچر اعمال بار، قادر به اعمال نیروی خمشی افقی به نمونه آزمون مونتاژشده، در حالی که نمونه تحت فشار هیدروستاتیکی داخلی قرار دارد. این فیکسچر شامل تکیهگاههای عمودی با فاصله مساوی 5dn در دو طرف محور نیروی افقی است تا نمونه آزمون را مهار کند؛ بهگونهای که نیروی افقی موجب خمش شود. همچنین تکیهگاههای افقی در زیر نمونه آزمون قرار دارند تا همراستایی محوری افقی اجزای نمونه آزمون را امکانپذیر سازند. تکیهگاهها دارای سطحی با اصطکاک کم هستند تا ممانعت از خمش محوری به حداقل برسد. نمونهای از آرایش آزمون در شکل 2 نشان داده شده است.
طول مقاطع لوله و طول کلی نمونههای آزمون باید با مقادیر ارائهشده در شکل 2 مطابقت داشته باشد.
4.4 فشارسنجها و نیروسنجها برای اندازهگیری فشار هیدروستاتیکی داخلی و نیروی خمشی اعمالشده، که هر یک در مقادیر اندازهگیریشده دارای دقت ±1 % باشند.
5 نمونه آزمون
نمونه آزمون باید از دو مقطع لوله PVC-U تشکیل شود که در کوپلر سوکتی دوبل انتهایی باربر PVC-U مورد آزمون نصب شدهاند. مونتاژ باید مطابق دستورالعملهای سازنده کوپلر سوکتی دوبل انجام شود.
لولهها و سوکت دوبل باید دارای فشار نامی یکسان باشند.
یادداشت: ترجیحاً قطر خارجی متوسط لولهها باید با حداقل مقدار مشخصشده مطابقت داشته باشد و ابعاد سوکت (قطر داخلی متوسط و قطر شیار محل قرارگیری رینگ آببندی) نیز ترجیحاً با حداکثر مقادیر مجاز اعلامشده توسط سازنده مطابقت داشته باشند تا ابعاد، تا حد امکان، به حدود نهایی تلرانسهای مربوطه نزدیک باشند.
6 روش اجرا
6.1 نیروی خمشی F را با استفاده از معادله زیر محاسبه کنید:
6.2 نمونه آزمون مونتاژشده را روی تکیهگاهها قرار دهید و اطمینان حاصل کنید که لولهها و کوپلر در راستای محوری یکسان قرار دارند (به شکل 2 مراجعه کنید).
6.3 نمونه آزمون را با آب در دمای (20 ± 5) °C پر کرده و تمام هوا را خارج کنید. اجازه دهید مجموعه بهمدت 60 min در شرایط آزمون باقی بماند تا یکنواخت شدن دما تضمین شود.
6.4 روش ارائهشده در بند 6.5 را در هر دمای محیطی بین 15 C و 25 C، در حالی انجام دهید که دمای محیط در محدوده ±2 C حفظ شود و اتصالها در تمام چرخه آزمون از نظر نشتی بررسی شوند.
6.5 روش آزمون زیر را مطابق آرایش شماتیک نشاندادهشده در شکل 3 انجام دهید. این روش مستلزم نرخهای کاملاً خطی تغییر فشار یا نیرو نیست؛ بااینحال، هر فشار و نیروی خمشی استاتیکی باید در محدوده (+5/0)% حفظ شود.
در نقطه A: فشار آب را طی مدت 5 min به 1 برابر [PN] افزایش دهید و این فشار را بهمدت 5 min حفظ کنید.
در نقطه B: فشار آب را طی مدت 5 min به 2,5 برابر [PN] افزایش دهید و این فشار را بهمدت 5 min حفظ کنید.
در نقطه C: فشار آب را طی مدت 5 min به 1 برابر [PN] کاهش دهید.
در نقطه D: مقدار محاسبهشده نیروی خمشی F را طی مدت 5 min در صفحه افقی اعمال کنید، در حالی که فشار داخلی برابر با 1 برابر [PN] حفظ میشود.
در نقطه E: فشار آب را بهمدت 5 min دیگر روی 1 برابر [PN] حفظ کنید و همزمان نیروی خمشی F را نیز حفظ نمایید.
در نقطه F: فشار آب را طی مدت 5 min به فشار اتمسفری کاهش دهید و اطمینان حاصل کنید که انحراف لوله برای مدت 5 min دیگر ثابت باقی بماند.
در نقطه G: فشار آب را طی مدت 5 min به 1 برابر [PN] افزایش دهید.
در نقطه h: نیروی خمشی F را به مقدار اولیه خود تنظیم کنید. (زاویه انحراف معمولاً اندکی بیشتر از مقدار آن در نقطه E خواهد بود.) چرخه از E تا H را 9 بار دیگر تکرار کنید.
در نقطه K: در پایان چرخه دهم، نیروی خمشی را آزاد کرده و آب را از نمونه آزمون مونتاژشده تخلیه کنید. به نمونه آزمون فشار منفی اعمال کنید تا فشار ثابت (-0,1 ± 0,02) bar حاصل شود. پمپ خلأ را از نمونه آزمون جدا کنید و فشار را بهمدت 15 min مشاهده کنید. سپس فشار منفی بیشتری به نمونه آزمون اعمال کنید تا فشار ثابت (-0,8 ± 0,02) bar حاصل شود؛ سپس پمپ خلأ را از نمونه آزمون جدا کرده و هرگونه افزایش فشار را برای 15 min دیگر مشاهده کنید.
6.6 پس از اتمام آزمون، اتصالها را باز کرده و همه قطعات را از نظر وجود هرگونه ترک و تغییرشکل، بهطور دقیق بررسی و نتایج را ثبت کنید.