6.6 تعیین نفوذپذیری در برابر بخار آب (WVP)
6.6.1 اصل آزمون
نمونه آزمون روی دهانه یک ظرف که حاوی مقدار مشخصی ماده خشککننده جامد است، ثابت میشود. این مجموعه در جریان شدید هوا و در یک اتمسفر استانداردشده قرار میگیرد.
هوای داخل ظرف بهطور مداوم توسط ماده خشککننده هم زده میشود؛ ماده خشککننده نیز بر اثر چرخش ظرف در حرکت نگه داشته میشود.
ظرف وزن میشود تا جرم رطوبتی که از نمونه آزمون عبور کرده و توسط ماده خشککننده جذب شده است، تعیین شود.
6.6.2 دستگاه
6.6.2.1 ظروف یا بطریهایی مجهز به درپوش پیچی با یک دهانه دایرهای که قطر آن برابر با قطر گردن ظرف است (تقریباً 30 mm) (شکل 31 را ببینید).
6.6.2.2 نگهدارندهای به شکل یک دیسک که توسط یک موتور الکتریکی با سرعت (75 ± 5) r/min میچرخد. ظروف روی این دیسک قرار میگیرند، بهگونهای که محور آنها موازی با محور دیسک و در فاصله 67 mm از آن باشد (شکل 32 را ببینید).
6.6.2.3 فن، نصبشده در مقابل دهانه ظروف و متشکل از سه پره تخت که در صفحاتی با زاویه 120° نسبت به یکدیگر قرار گرفتهاند. صفحات پرهها باید از امتداد محور دیسک عبور کنند. ابعاد پرهها باید تقریباً 90 mm در 75 mm باشد و ضلع 90 mm هر پره که به دهانه ظروف نزدیکتر است، در فاصلهای حداکثر برابر با 15 mm از آنها عبور کند (شکل 33 را ببینید).
فن باید با سرعت (1 400 ± 100) r/min بچرخد. دستگاه باید در اتمسفر استانداردشده با شرایط زیر استفاده شود:
(23 ± 2) °C و (50 ± 5) % RH.
6.6.2.4 ماده خشککننده ژل سیلیکا که ابتدا به مدت حداقل 16 h در آون تهویهدار و در دمای (125 ± 5) °C بازتولید شده و سپس در یک ظرف کاملاً درزبندیشده تا دمای محیط سرد شده باشد. اندازه دانههای بلورها باید بین 2 mm تا 5 mm باشد.
یادآوری: استفاده از دانههای ژل سیلیکا بهجای گرانولها ترجیح داده میشود، زیرا گردوغبار کمتری تولید میکنند.
ژل سیلیکا باید پیش از بازتولید الک شود تا ذرات ریز و گردوغبار آن حذف شود. هنگام بازتولید، بهدلیل خطر کاهش ظرفیت جذب ژل، نباید از دمای مشخصشده 130 °C تجاوز کرد. تهویه آون با استفاده از فن ضروری نیست، اما آون نباید درزبندی شود؛ بلکه باید امکان تبادل مداوم هوای داخل آون با هوای بیرون را فراهم کند. ژل نباید زمانی استفاده شود که دمای آن از نمونه آزمون بیشتر باشد و از آنجا که در ظرف بسته بهآرامی سرد میشود، به زمان طولانی برای سرد شدن نیاز دارد.
6.6.2.5 ترازویی با قابلیت توزین تا نزدیکترین 0,001 g.
6.6.2.6 کرنومتر.
6.6.2.7 ابزاری با قابلیت اندازهگیری قطر داخلی گردن ظروف تا نزدیکترین 0,1 mm.
6.6.2.8 دستگاه پیشخمکردن، شامل ویژگیهای زیر.
— گیره بالایی، متشکل از یک جفت صفحه تخت. یکی از صفحات به شکل ذوزنقه است (شکل 34،ABCD را ببینید)، اما گوشه تیز در D با شعاع 2 mm گرد شده است. این صفحه باید دارای لبه EF باشد که نمونه آزمون تاخورده روی آن قرار میگیرد. صفحه دیگر باید به شکل EGHCF باشد. دو صفحه باید بهوسیله پیچ به یکدیگر متصل شوند تا یک انتهای نمونه را مطابق شکل 34 در میان خود نگه دارند. پیچ K که صفحات را به یکدیگر نزدیک میکند، باید بهعنوان متوقفکننده نیز عمل کند تا از راندهشدن بیش از حد انتهای نمونه به سمت پشت گیره جلوگیری شود. بین صفحات و نزدیک لبه AB باید یک متوقفکننده وجود داشته باشد تا از نزدیکشدن آنها به یکدیگر در ناحیه AB جلوگیری کند و بدین ترتیب نمونه در نزدیکی F محکم در گیره گرفته شود. گیره بالایی باید توسط یک موتور حول یک محور افقی بهصورت رفتوبرگشتی حرکت کند.
در وضعیت نشاندادهشده در شکل 34، لبه EF افقی است و نقطه F بالاترین نقطه آن محسوب میشود. گیره بهاندازه زاویه 22,5° پایین میآید و با سرعت (100 ± 5) بار در دقیقه به وضعیت اولیه بازمیگردد. تعداد چرخهها توسط شمارنده ثبت میشود.
— گیره پایینی، ثابت و قرارگرفته در همان صفحه عمودی گیره بالایی. این گیره باید از یک جفت صفحه تشکیل شود که بتوان آنها را بهوسیله پیچ به یکدیگر متصل کرد تا انتهای دیگر نمونه را میان خود نگه دارند. هنگامی که گیره بالایی به وضعیتی چرخانده شده باشد که لبه EF افقی است (شکل 34 را ببینید)، لبههای بالایی صفحات گیره پایینی باید 25 mm پایینتر از لبه EF قرار داشته باشند.
6.6.3 آمادهسازی نمونه آزمون
6.6.3.1 پیشخمکردن
نمونهای با ابعاد 70 mm × 45 mm برش دهید.
موتور را بچرخانید تا لبه EF افقی شود. نمونه آزمون را از وسط تا کنید، بهگونهای که سمت رویه به سمت داخل قرار گیرد، و مطابق شکل 35 الف)، آن را در گیره بالایی بگیرید؛ بهطوریکه یک انتهای نمونه در برابر متوقفکننده و لبه تاخورده در برابر لبه قرار داشته باشد.
گوشههای آزاد نمونه را مطابق شکل 35 ب) به سمت بیرون و پایین بکشید تا سطحی که در داخل گیره قرار گرفته است، در زیر گیره به سمت بیرون برگردد. نمونه را به سمت پایین بکشید و دو گوشهای را که در گیره گرفته نشدهاند به یکدیگر نزدیک کنید. آن را در گیره پایینی [مطابق شکل 35 ج)] قرار دهید، بهگونهای که بخش تاخورده بین گیرهها عمودی باشد و نیرویی بیش از مقدار لازم برای کشیده و صاف نگهداشتن نمونه اعمال نکنید.
دستگاه را روشن کنید و 20 000 چرخه خمش را انجام دهید.
دستگاه را خاموش کرده و نمونه آزمون را از گیرهها خارج کنید.
6.6.3.2 برش نمونه آزمون
یک نمونه آزمون دایرهای با قطر 34 mm از نمونه پیشخمشده، بهصورت مرکزی حول نقطهای که چینهای ناشی از خمش در آن به یکدیگر میرسند، برش دهید.
6.6.4 روش آزمون
قطر داخلی گردن یک ظرف را (با دقت تا نزدیکترین 0,1 mm) در دو راستای عمود بر یکدیگر اندازهگیری کرده و میانگین قطر را بر حسب mm محاسبه کنید.
ژل سیلیکای بازتولیدشده را تا زمانی به ظرف اضافه کنید که تقریباً نصف آن پر شود. نمونه آزمون را با استفاده از درپوش پیچی روی گردن ظرف ثابت کنید، بهگونهای که سمت رو به پا به طرف بیرون قرار گیرد.
در صورت نیاز به آببندی محل اتصال بین نمونه آزمون و گردن ظرف، بطری را گرم کرده و لایه نازکی از موم را روی سطح انتهایی تخت گردن اعمال کنید.
اگر دهانه ظرف با موم پوشانده شده است، پیش از افزودن ژل سیلیکا و ثابتکردن نمونه آزمون، آن را تا حدود (50 ± 5) °C گرم کنید.
ظرف را در نگهدارنده دستگاه قرار دهید و دستگاه را روشن کنید و زمان را یادداشت نمایید.
پس از کارکرد به مدت 1 h، دستگاه را متوقف کرده و ظرف را وزن کنید؛ m1.
ظرف را در دستگاه قرار داده و دستگاه را روشن کنید و زمان را یادداشت نمایید.
پس از گذشت ≥ 7 h و ≤ 16 h، دستگاه را متوقف کرده و ظرف را دوباره وزن کنید؛ m2، و بار دیگر زمان را یادداشت نمایید.
6.6.5 محاسبه و بیان نتایج
نفوذپذیری در برابر بخار آب را با استفاده از معادله زیر محاسبه کنید:
دستگاه آزمون نفوذپذیری در برابر بخار آب
دستگاه آزمون نفوذپذیری بخار آب چرم برای اندازهگیری نفوذپذیری چرم یا مواد مصنوعی مورد استفاده در کفش یا تجهیزات حفاظت فردی به کار میرود. این دستگاه سرعت چرخش مشخصی را برای نگهدارنده و تایمری برای شمارش تعداد چرخشها فراهم میکند. اپراتور میتواند نفوذپذیری در برابر بخار آب را بر اساس تغییرات وزن مواد خشککننده محاسبه کند. این دستگاه بهطور گسترده برای تعیین عملکرد راحتی هنگام استفاده از کفش یا تجهیزات حفاظت فردی به کار میرود.
استانداردها
SATRA TM172, EN ISO 20344: 6.6, BS 3144 Method 24, SLP 25，DIN 53333, ISO 17699, DIN 53 429, METODO – 309 WI 009, UNI EN IUP/15, UNI EN 13515
| قطر ظرف | Φ30mm |
| تعداد ظروف | 6 |
| سرعت چرخش | 75±5rpm |
| سرعت چرخش فن | 1400±100rpm |
| منبع تغذیه | 220V 50Hz |
| ابعاد | 670mm×440mm×550mm |
| وزن خالص | 80kg |