دستگاه
4.1 دستگاه موردنیاز برای قرارگیری در معرض اسپری نمک (مه نمکی) شامل محفظه مه، مخزن محلول نمک، منبع هوای فشرده با شرایط مناسب، یک یا چند نازل اتمایزر، نگهدارندههای نمونه آزمون، تجهیزات گرمایش محفظه و وسایل کنترلی لازم است. اندازه و ساختار جزئی دستگاه اختیاری است، مشروط بر اینکه شرایط ایجادشده الزامات این روش را برآورده کند.
4.2 نباید اجازه داده شود قطرات محلولی که روی سقف یا پوشش محفظه جمع میشوند، روی نمونههای آزمون در معرض آزمون سقوط کنند.
4.3 قطرات محلولی که از نمونههای آزمون میچکند، نباید برای اسپری مجدد به مخزن محلول بازگردانده شوند.
4.4 جنس ساخت باید بهگونهای باشد که بر خورندگی مه تأثیر نگذارد.
4.5 تمام آب مورد استفاده برای این روش باید با آب نوع IV در مشخصات D1193 مطابقت داشته باشد (با این استثنا که در این روش میتوان حدود مربوط به کلریدها و سدیم را نادیده گرفت). این الزام شامل آب جاری لولهکشی نمیشود. سایر آبها در این متن «آب گرید معرف» نامیده میشوند.
نمونههای آزمون
5.1 نوع و تعداد نمونههای آزمون مورد استفاده، همچنین معیارهای ارزیابی نتایج آزمون، باید در مشخصات مربوط به ماده یا محصولی که در معرض آزمون قرار میگیرد تعریف شده باشد یا بین خریدار و فروشنده بهصورت متقابل توافق شود.
آمادهسازی نمونههای آزمون
6.1 نمونههای آزمون باید بهطور مناسب تمیز شوند. روش تمیزکاری، با توجه به ماهیت سطح و آلایندهها، اختیاری است. باید دقت شود که نمونههای آزمون پس از تمیزکاری، در اثر جابهجایی بیش از حد یا نادرست، دوباره آلوده نشوند.
6.2 نمونههای آزمون برای ارزیابی رنگها و سایر پوششهای آلی باید مطابق مشخصات قابلاعمال مربوط به ماده یا مواد در معرض آزمون آماده شوند یا طبق توافق بین خریدار و تأمینکننده آمادهسازی شوند. در غیر این صورت، نمونههای آزمون باید از فولادی مطابق الزامات روش D609 تشکیل شوند و برای پوششدهی، مطابق روش قابلاعمال در Practice D609 تمیز و آماده شوند.
6.3 نمونههای آزمون پوششدادهشده با رنگ یا پوششهای غیرفلزی نباید پیش از آزمون بیش از حد تمیز یا جابهجا شوند. 6.4 هرگاه تعیین پیشرفت خوردگی از ناحیه ساییدهشده در رنگ یا پوشش آلی مدنظر باشد، پیش از آزمون باید با استفاده از ابزار تیز، یک خراش یا خط شیارخورده از میان پوشش ایجاد شود تا فلز زیرین نمایان گردد. شرایط ایجاد خراش باید مطابق روش آزمون D1654 باشد، مگر اینکه خریدار و فروشنده بهگونه دیگری توافق کنند.
6.5 مگر آنکه خلاف آن مشخص شده باشد، لبههای بریدهشده مواد آبکاریشده، پوششدادهشده یا دولایه، همچنین نواحی دارای علائم شناسایی یا نواحی در تماس با قفسهها یا نگهدارندهها، باید با پوشش مناسبی که در شرایط این روش پایدار است محافظت شوند.
موقعیت نمونههای آزمون در طول قرارگیری در معرض آزمون
7.1 موقعیت نمونههای آزمون در محفظه اسپری نمک
در طول آزمون باید بهگونهای باشد که شرایط زیر
برآورده شوند:
7.1.1 مگر آنکه خلاف آن مشخص شده باشد، نمونههای آزمون باید با زاویهای بین 15 و 30° نسبت به راستای عمودی نگه داشته یا آویزان شوند و ترجیحاً با جهت اصلی جریان مه درون محفظه موازی باشند؛ این موضوع بر اساس سطح غالب مورد آزمون تعیین میشود.
7.1.2 نمونههای آزمون نباید با یکدیگر، هیچ ماده فلزی یا هر مادهای که قابلیت عملکرد بهعنوان فتیله را دارد، تماس داشته باشند.
7.1.3 هر نمونه آزمون باید بهگونهای قرار گیرد که در معرض مه، بدون مانع باشد.
7.1.4 محلول نمک حاصل از چکیدن از یک نمونه آزمون نباید روی نمونه آزمون دیگری بچکد.
محلول نمک
8.1 محلول نمک باید با حل کردن 5 6 1 قسمت جرمی کلرید سدیم در 95 قسمت آب مطابق آب نوع IV در مشخصات D1193 تهیه شود (با این استثنا که در این روش میتوان حدود مربوط به کلریدها و سدیم را نادیده گرفت). باید به ترکیب شیمیایی نمک توجه ویژهای شود. نمک مورد استفاده باید کلرید سدیم با حداکثر 0.3 % ناخالصی کل، بر حسب جرم، باشد. هالیدها (برومید، فلورید و یدید) بهجز کلرید باید کمتر از 0.1 % محتوای نمک، بر حسب جرم، باشند. مقدار مس باید کمتر از 0.3 ppm بر حسب جرم باشد. نباید از کلرید سدیمی که به آن مواد ضدکلوخه افزوده شده است استفاده شود، زیرا این مواد ممکن است بهعنوان بازدارنده خوردگی عمل کنند. برای فهرست محدودیتهای این ناخالصیها به جدول 1 مراجعه کنید. با توافق خریدار و فروشنده، ممکن است انجام آنالیز و تعیین حدود برای عناصر یا ترکیباتی که در ترکیب شیمیایی فوق مشخص نشدهاند، الزامی شود.
8.2 pH محلول نمک باید بهگونهای باشد که هنگام اتمایز شدن در دمای 35°C (95°F)، محلول جمعآوریشده در محدوده pH برابر با 6.5 تا 7.2 قرار گیرد (یادداشت 3). محلول پیش از اتمایز شدن باید عاری از مواد جامد معلق باشد (یادداشت 4). اندازهگیری pH باید در دمای 23 6 3°C (73 6 5°F)، با استفاده از الکترود شیشهای مناسب حساس به pH، الکترود مرجع و سامانه pH متر، مطابق روش آزمون E70 انجام شود. اندازهگیری pH باید روزی یکبار ثبت شود (بهجز آخر هفتهها یا تعطیلاتی که در آنها آزمون اسپری نمک برای قرار دادن، جابهجایی یا خارج کردن نمونههای آزمون، یا بررسی و پر کردن مجدد محلول در مخزن متوقف نمیشود. حداکثر فاصله زمانی بین اندازهگیریهای pH نباید از 96 h بیشتر باشد). برای تنظیم pH فقط باید از اسید هیدروکلریک رقیقشده گرید معرف (HCl) یا هیدروکسید سدیم گرید معرف (NaOH) استفاده شود.
منبع هوا
9.1 هوای فشرده ورودی به برج اشباعکننده هوا باید پیش از استفاده، با عبور از فیلترهای مناسب و بهخوبی نگهداریشده، عاری از گریس، روغن و آلودگی باشد. (یادداشت 6) این هوا باید در پایه برج اشباعکننده هوا در فشار کافی نگه داشته شود تا فشارهای پیشنهادی جدول 2 در بالای برج اشباعکننده هوا تأمین شوند.
9.2 هوای فشرده ورودی به نازل یا نازلهای اتمایزر باید با وارد کردن آن به بخش پایینی برجی پر از آب، شرایطدهی شود. یکی از روشهای متداول برای ورود هوا، استفاده از وسیله پخشکننده هوا (X1.4.1) است. سطح آب باید بهطور خودکار حفظ شود تا رطوبترسانی کافی تضمین گردد. برای جبران اثر خنککنندگی ناشی از انبساط تا فشار اتمسفری در طول فرایند اتمایز شدن، معمولاً دمای این برج بین 46 و 49°C (114–121°F) نگه داشته میشود. جدول 2 دماهایی را در فشارهای مختلف نشان میدهد که معمولاً برای جبران اثر خنککنندگی انبساط تا فشار اتمسفری استفاده میشوند.
9.3 باید به رابطه بین دمای برج و فشار توجه ویژهای شود، زیرا این رابطه میتواند مستقیماً بر حفظ نرخهای مناسب جمعآوری تأثیر بگذارد (یادداشت 7). ترجیحاً هوا در دماهایی بسیار بالاتر از دمای محفظه اشباع شود تا مطابق جدول 2، ایجاد مه مرطوب تضمین گردد.
شرایط داخل محفظه اسپری نمک
10.1 دما—ناحیه قرارگیری در معرض آزمونِ محفظه اسپری نمک باید در دمای 35 6 2°C (95 6 3°F) نگه داشته شود. هر نقطه تنظیم و تلرانس آن، یک نقطه کنترل عملیاتی برای شرایط تعادل در یک موقعیت منفرد داخل کابینت است و لزوماً یکنواختی شرایط در سراسر کابینت را نشان نمیدهد. دمای داخل ناحیه قرارگیری در معرض آزمونِ کابینت بسته باید حداقل روزی یکبار ثبت شود (یادداشت 8) (بهجز شنبهها، یکشنبهها و تعطیلاتی که در آنها آزمون اسپری نمک برای قرار دادن، جابهجایی یا خارج کردن نمونههای آزمون، یا بررسی و پر کردن مجدد محلول در مخزن متوقف نمیشود)
10.2 اتمایز شدن و مقدار مه—حداقل دو جمعکننده مه تمیز را برای هر برج اتمایزر در ناحیه قرارگیری در معرض آزمون قرار دهید، بهگونهای که هیچ قطرهای از محلول نمونههای آزمون یا هر منبع دیگری در آنها جمع نشود. جمعکنندهها را در نزدیکی نمونههای آزمون قرار دهید؛ یکی نزدیکترین جمعکننده به هر نازل و دیگری دورترین جمعکننده از تمام نازلها باشد. آرایش معمول در شکل 1 نشان داده شده است. مه باید بهگونهای باشد که به ازای هر 80 cm2 (12.4 in.2 ) سطح جمعآوری افقی، بر اساس میانگین یک دوره حداقل 16 h، مقدار 1.0 تا 2.0 mL محلول در ساعت جمعآوری شود (یادداشت 9). غلظت کلرید سدیم محلول جمعآوریشده باید 5 6 1 % جرمی باشد (یادداشتهای 9-11). pH محلول جمعآوریشده باید بین 6.5 و
7.2 باشد. اندازهگیری pH باید مطابق توضیحات بند 8.2 انجام شود (یادداشت 3). غلظت کلرید سدیم (اندازهگیریشده بر اساس چگالی نسبی) و حجم میعانات جمعآوریشده (اندازهگیریشده بر حسب mL) باید روزی یکبار ثبت شوند (بهجز آخر هفتهها یا تعطیلاتی که در آنها آزمون اسپری نمک برای قرار دادن، جابهجایی یا خارج کردن نمونههای آزمون، یا بررسی و پر کردن مجدد محلول در مخزن متوقف نمیشود. حداکثر فاصله زمانی بین اندازهگیریهای این دادهها نباید از 96 h بیشتر باشد).
10.3 نازل یا نازلها باید بهگونهای جهتدهی یا بافلگذاری شوند که هیچیک از پاششها مستقیماً به نمونههای آزمون برخورد نکنند.
پیوستگی قرارگیری در معرض آزمون
11.1 مگر آنکه در مشخصات مربوط به ماده یا محصول مورد آزمون خلاف آن تعیین شده باشد، آزمون باید در تمام مدت تعیینشده بهصورت پیوسته انجام شود. عملکرد پیوسته به این معناست که محفظه بسته باشد و اسپری بهطور مداوم کار کند، بهجز وقفههای کوتاه روزانه که برای بازرسی، جابهجایی یا خارج کردن نمونههای آزمون، بررسی و پر کردن مجدد محلول در مخزن و ثبت موارد لازم طبق توضیحات بخش 10 ضروری هستند.
مدت قرارگیری در معرض آزمون
12.1 مدت قرارگیری در معرض آزمون باید مطابق مشخصات مربوط به ماده یا محصول مورد آزمون تعیین شود یا بین خریدار و فروشنده بهصورت متقابل مورد توافق قرار گیرد. یادداشت 13—مدتهای توصیهشده برای قرارگیری در معرض آزمون باید بین خریدار و فروشنده توافق شوند، اما پیشنهاد میشود مدت آزمون مضربی از 24 h باشد.
تمیزکاری نمونههای آزمونشده
13.1 مگر آنکه در مشخصات مربوط به ماده یا محصول مورد آزمون خلاف آن تعیین شده باشد، نمونههای آزمون باید در پایان آزمون بهصورت زیر تیمار شوند:
13.1.1 نمونههای آزمون باید با دقت خارج شوند.
13.2 نمونههای آزمون را میتوان بهآرامی شستوشو داد یا در آب جاری تمیز با دمای حداکثر 38°C (100°F) فرو برد تا رسوبات نمک از سطح آنها زدوده شود؛ سپس باید بلافاصله خشک شوند.
ارزیابی نتایج
14.1 باید مطابق الزامات مشخصات مربوط به ماده یا محصول مورد آزمون، یا طبق توافق بین خریدار و فروشنده، بررسی دقیق و فوری انجام شود.
دستگاه آزمون اسپری نمک
دستگاه آزمون اسپری نمک برای آزمون کیفیت ضدفرسایش سطح تمامی مواد پس از رنگآمیزی ضدزنگ، پوششدهی، آبکاری الکتریکی، آنودایزینگ و گریسکاری ضدزنگ، همچنین عملیات ضدخوردگی برای انواع مواد و مقاومت محصولات آنها در برابر خوردگی استفاده میشود.
دستگاه آزمون اسپری نمک، یک آزمون تسریعشده خوردگی است که با ایجاد حمله خورنده به نمونههای پوششدادهشده، مناسببودن آنها را بهعنوان پوشش محافظ در شرایط استفاده پیشبینی میکند. پس از گذشت مدتزمانی، ظاهر محصولات خوردگی (اکسیدها) ارزیابی میشود. مدت آزمون به مقاومت پوشش در برابر خوردگی بستگی دارد؛ هرچه پوشش در برابر خوردگی مقاومتر باشد، مدت بیشتری را میتوان بدون مشاهده نشانههای خوردگی در آزمون سپری کرد. پوششهای مختلف در آزمون اسپری نمک رفتار متفاوتی دارند؛ بنابراین مدت آزمون از یک نوع پوشش تا نوع دیگر متفاوت خواهد بود.
