مقایسه انواع مختلف آزمون خمش-خمش مجدد
ASTM A615
الزامات خمش
10.1 نمونه آزمون خمش باید بتواند بدون ایجاد ترک در شعاع بیرونی بخش خمشده، حول یک پین خم شود. الزامات مربوط به زاویه خمش و اندازه پینها در جدول 3 تعیین شدهاند. هنگامی که ماده بهصورت کلاف عرضه میشود، نمونه آزمون باید پیش از قرار دادن در دستگاه آزمون خمش، صاف شود.
10.2 آزمون خمش باید روی نمونههای آزمون با طول کافی برای اطمینان از خمش آزاد و با استفاده از دستگاهی انجام شود که موارد زیر را فراهم کند:
10.2.1 اعمال پیوسته و یکنواخت نیرو در تمام مدت عملیات خمش. 10.2.2 حرکت آزاد نمونه آزمون در نقاط تماس با دستگاه و خمشدن حول یک پین با قابلیت چرخش آزاد.
10.2.3 پیچش کامل نمونه آزمون به دور پین در طول عملیات خمش.
10.3 استفاده از روشهای شدیدتر آزمون خمش، مانند قرار دادن نمونه آزمون روی دو پین با قابلیت چرخش آزاد و اعمال نیروی خمشی با یک پین ثابت، مجاز است. در صورت بروز شکست با استفاده از روشهای شدیدتر، انجام آزمون مجدد طبق روش آزمون خمش تعیینشده در بند 10.2 مجاز خواهد بود.
DIN EN 10080
فولادهای تقویتکننده را نمیتوان طبق این استاندارد سفارش داد و/یا عرضه کرد. فولادهای تقویتکننده تنها میتوانند مطابق مشخصات محصولی عرضه شوند که در آنها «کلاسهای فنی» تعیین شده است؛ این مشخصات شامل استانداردهای اروپایی، مشخصات فنی، استانداردهای ملی ــ برای مثال ویرایش جدید مجموعه استانداردهای DIN 488 ــ یا توافقنامههای صادرشده از سوی مراجع بازرسی ساختمان میشوند. چنانچه مفاد این مشخصات محصول با استاندارد حاضر مطابقت داشته باشد، محصولات تولیدشده طبق آن مشخصات، در صورت برآورده کردن تمام الزامات مربوطه، میتوانند نشان CE را دریافت کنند. ویرایش جدید مجموعه استانداردهای DIN 488 در دست تهیه است و جایگزین استانداردهای فهرستشده در بیانیه جایگزینی خواهد شد.
DIN 488-2
7.3.3 عملکرد خمشی
برای اثبات عملکرد خمشی، آزمون خمش مجدد باید طبق DIN EN ISO 15630-1 برای قطرهای حداکثر d = 32 mm انجام شود.
نمونههای آزمون را با زاویه حداقل 90° حول یک ماندرل با قطری مطابق جدول 3 خم کنید، نمونههای آزمون را پیرسازی کنید (به DIN 488-6:2009-08، جدول 21 مراجعه شود) و پس از سرد شدن در هوای ساکن تا دمای اتاق حداقل 20° C، آنها را مجدداً خم کنید.
برای قطرهای d = 40 mm، آزمون خمش را با ماندرلی به قطر D = 6 d و حداقل زاویه 90°، طبق DIN EN ISO 15630-1 انجام دهید.
پس از آزمون، نمونه آزمون نباید هیچ نشانهای از شکست یا ترک قابل مشاهده برای فردی با بینایی طبیعی یا اصلاحشده نشان دهد.
DIN 488-3
7.3.4 عملکرد خمشی
برای اثبات عملکرد خمشی، آزمون خمش مجدد باید طبق DIN EN ISO 15630-1 انجام شود.
نمونههای آزمون را با زاویه حداقل 90° حول یک ماندرل با قطر D مطابق جدول 3 خم کنید، نمونههای آزمون را پیرسازی کنید (به DIN 488-6:2009-08، جدول 21 مراجعه شود) و پس از سرد شدن در هوای ساکن تا دمای اتاق حداقل 20° C، آنها را مجدداً خم کنید.
پس از آزمون، نمونه آزمون نباید هیچ نشانهای از شکست یا ترک قابل مشاهده برای فردی با بینایی طبیعی یا اصلاحشده نشان دهد.
DIN EN ISO 7438
4 تجهیزات آزمون
4.1 کلیات
آزمون خمش باید با دستگاهها یا پرسهای آزمون مجهز به تجهیزات زیر انجام شود:
a) دستگاه خمش دارای دو تکیهگاه و یک فرمدهنده، مطابق شکل 1؛
b) دستگاه خمش دارای بلوک Vشکل و یک فرمدهنده، مطابق شکل 2؛
c) دستگاه خمش دارای گیره، مطابق شکل 3.
4.2 دستگاه خمش دارای تکیهگاهها و فرمدهنده
. . طول تکیهگاهها و عرض فرمدهنده باید بیشتر از عرض یا قطر نمونه آزمون باشد. قطر فرمدهنده توسط استاندارد محصول تعیین میشود. تکیهگاههای نمونه آزمون و فرمدهنده باید سختی کافی داشته باشند (به شکل 1 مراجعه شود).
. . مگر آنکه بهطور دیگری مشخص شده باشد، فاصله بین تکیهگاهها، l، باید بهصورت زیر باشد:
و نباید در طول آزمون خمش تغییر کند.
4.3 دستگاه خمش دارای بلوک Vشکل
سطوح شیبدار بلوک Vشکل باید زاویهای برابر با 180° – alfa تشکیل دهند (به شکل 2 مراجعه شود). این زاویه در استاندارد مربوطه تعیین میشود.
لبههای بلوک Vشکل باید شعاعی بین 1 تا 10 برابر ضخامت نمونه آزمون داشته باشند و از سختی کافی برخوردار باشند.
4.4 دستگاه خمش دارای گیره
این دستگاه از یک گیره و یک فرمدهنده با سختی کافی تشکیل شده است و میتواند به اهرمی برای اعمال نیرو به نمونه آزمون مجهز باشد (به شکل 3 مراجعه شود).
از آنجا که موقعیت سطح چپ گیره میتواند بر نتایج آزمون تأثیر بگذارد، سطح چپ گیره (مطابق شکل 3) نباید تا خط عمودی عبوری از مرکز شکل دایرهای فرمدهنده برسد یا از آن عبور کند.
DIN EN ISO 15630-1
6 آزمون خمش
6.1 نمونه آزمون
مقررات کلی بند 4 اعمال میشود.
6.2 تجهیزات آزمون
6.2.1 باید از دستگاه خمشی استفاده شود که اصل عملکرد آن در شکل 2 نشان داده شده است.
یادداشت: شکل 2 پیکربندیای را نشان میدهد که در آن ماندرل و تکیهگاه میچرخند و حامل قفل است. همچنین ممکن است حامل بچرخد و تکیهگاه یا ماندرل قفل باشد.
6.2.2 آزمون خمش را میتوان با استفاده از دستگاهی دارای تکیهگاهها و ماندرل نیز انجام داد (برای مثال به ISO 7438 مراجعه شود).
6.3 روش آزمون
آزمون خمش باید در دمایی بین 10 °C و 35 °C انجام شود، مگر آنکه طرفهای involved بهگونه دیگری توافق کرده باشند.
برای آزمون در دمای پایین، چنانچه توافقنامه تمام شرایط آزمون را مشخص نکرده باشد، باید انحرافی برابر با ±2 °C نسبت به دمای مورد توافق اعمال شود. نمونه آزمون باید به مدت کافی در محیط خنککننده غوطهور شود تا اطمینان حاصل شود که دمای موردنیاز در سراسر نمونه آزمون برقرار شده است (برای مثال، حداقل 10 min در محیط مایع یا حداقل 30 min در محیط گازی). آزمون خمش باید حداکثر طی 5 s پس از خارج کردن نمونه از محیط آغاز شود. دستگاه انتقال باید بهگونهای طراحی و استفاده شود که دمای نمونه آزمون در محدوده دمایی تعیینشده حفظ شود.
نمونه آزمون باید روی یک ماندرل خم شود.
زاویه خمش (γ) و قطر ماندرل (D) باید مطابق استاندارد مربوط به محصول باشند.
7 آزمون خمش مجدد
7.1 نمونه آزمون
مقررات کلی ارائهشده در بند 4 اعمال میشود.
7.2 تجهیزات آزمون
7.2.1 دستگاه خمش
باید از دستگاه خمشی مطابق بند 6.2 استفاده شود.
7.2.2 دستگاه خمش مجدد
خمش مجدد را میتوان با دستگاه خمشی مطابق شکل 2 انجام داد. نمونهای از یک دستگاه خمش مجدد جایگزین در شکل 3 نشان داده شده است.
7.3 روش آزمون
7.3.1 کلیات
روش آزمون از سه مرحله تشکیل میشود:
a) خمش؛
b) پیرسازی مصنوعی؛
c) خمش مجدد.
روش آزمون در شکل 4 نشان داده شده است.
7.3.2 خمش
خمش باید در دمایی بین 10 °C و 35 °C انجام شود. نمونه آزمون باید روی یک
ماندرل خم شود.
زاویه خمش (γ) و قطر ماندرل (D) باید مطابق استاندارد مربوط به محصول باشند.
نمونه آزمون باید با دقت از نظر ترکها و شکافهای قابل مشاهده برای فردی با بینایی طبیعی یا اصلاحشده بررسی شود.
7.3.3 پیرسازی مصنوعی
دما و زمان پیرسازی مصنوعی باید مطابق استاندارد مربوط به محصول باشند.
چنانچه استاندارد محصول هیچگونه عملیات پیرسازی را مشخص نکرده باشد، باید شرایط تعیینشده در بند 4 اعمال شود.
7.3.4 خمش مجدد
پس از سرد شدن آزاد در هوای ساکن تا دمایی بین 10 °C و 35 °C، نمونه آزمون باید مطابق استاندارد مربوط به محصول، با زاویه مشخصشده (δ) به حالت اولیه خم شود.
نحوه شروع کار با دستگاه
- برق اصلی را به خط برق سهفاز 380V متصل کنید. مطمئن شوید اتصال ارت برقرار است (حداکثر توان 6 KW است). از تجهیزات ایمنی الکتریکی در خط برق اصلی استفاده کنید.
- پس از اتصال خط برق، خطوط سهفاز را بهگونهای تنظیم کنید که هنگام روشن کردن کلید چرخش ساعتگرد، موتور در جهت ساعتگرد بچرخد. در صورت نیاز، برای دستیابی به چرخش صحیح، جای دو خط فاز را در خط برق اصلی تغییر دهید.
- روی تابلو اصلی، کلیدهای کنترلی زیر را در اختیار دارید:
1- چرخش دستی در جهت ساعتگرد و پادساعتگرد
2- نشانگر زاویه
3- کلید توقف اضطراری
4- چرخش خودکار ساعتگرد و پادساعتگرد
برای تنظیم دستی موقعیت میز چرخان، میتوانید از چرخش دستی در دو جهت استفاده کنید. نشانگر زاویه، موقعیت زاویهای میز را نسبت به موقعیت صفر نشان میدهد. در هر موقعیتی از میز چرخان، با فشردن کلید «ZERO» روی نشانگر، موقعیت صفر تنظیم میشود.
نمایش زاویه در هر دو جهت، مقدار مثبت را روی نمایشگر نشان میدهد.
فقط زاویه را تنظیم کنید و برای شروع حرکت، کلید ساعتگرد یا پادساعتگرد را فعال کنید. هنگامی که میز به زاویه تعریفشده برسد، بهطور خودکار متوقف میشود. هنگامی که نشانگر بهطور خودکار متوقف شده و میخواهید دوباره حرکت را بهصورت دستی آغاز کنید، باید دکمه «RST» روی نشانگر را فشار دهید تا نمایشگر بازنشانی شود.
در هر شرایط اضطراری، برای خاموش کردن دستگاه، فشردن کلید توقف اضطراری را فراموش نکنید.
- روی میز چرخان، سوراخهایی برای قرار دادن پین نگهدارنده وجود دارد. سوراخ مناسب بر اساس اندازه میلگرد انتخاب میشود. همچنین در مرکز میز چرخان، یک قالب برای خمکردن میلگرد به دور آن قرار دارد. قالب مناسب را بر اساس اندازه میلگرد انتخاب کنید.
- پس از تنظیم قالب مناسب و موقعیت پین نگهدارنده روی میز چرخان، باید موقعیت تکیهگاه پشتی بازوی نگهدارنده را تنظیم کنید. برای حرکت آزادانه تکیهگاه پشتی، پین آن را خارج کنید. سپس پینها را دوباره در جای خود قرار دهید و با استفاده از مهره بزرگ روی گردنه تکیهگاه پشتی، آن را به میلگرد نزدیک کنید تا با میلگرد تماس پیدا کند. این تماس باید آزاد و غیرمحکم باشد؛ یعنی چرخاندن مهره با دست تا زمانی که تکیهگاه پشتی با میلگرد تماس پیدا کند، کافی است.
- پین نگهدارنده روی میز چرخان را با استفاده از کلیدهای دستی روی تابلو کنترل و با دقت، با میلگرد در تماس قرار دهید. این کار را آهسته و با احتیاط انجام دهید.
- درپوش محافظ را ببندید.
- کلید خودکار را فعال کنید تا دستگاه بهصورت خودکار در جهت و زاویه موردنظر بچرخد.
- پس از پایان خمش، با استفاده از کلید دستی، نیرو را از روی بازو آزاد کنید و پین نگهدارنده را از میز چرخان خارج کنید. پین نگهدارنده را در طرف دیگر میلگرد خمشده قرار دهید و با استفاده از کلیدهای چرخش دستی روی تابلو کنترل، آن را با میلگرد در تماس قرار دهید. موقعیت مناسب پین آزمون خمش مجدد را تنظیم کنید (شماره 5 در تصویر بالا).
- زاویه خمش مجدد را روی 20 درجه تنظیم کنید و با استفاده از کلید پادساعتگرد روی تابلو کنترل، دستگاه را حدود 20 درجه بچرخانید.
- کلیدهای نشانگر به شرح زیر هستند:
نکات مهم:
- هرگز از دستگاه برای اندازههایی بزرگتر از ظرفیت تعیینشده استفاده نکنید. جدول اندازهها روی بدنه دستگاه با لیزر حک شده است. استفاده نادرست ممکن است به موتور، گیربکس، یاتاقانها و قطعات مکانیکی دستگاه آسیب برساند.
- هنگام تنظیم موقعیت شروع نمونه، خارج کردن پین نگهدارنده از میز چرخان را فراموش نکنید.
- هنگام انجام آزمون، هرگز بستن درپوش محافظ را فراموش نکنید.
- گریسکاری یاتاقانها را ماهی یکبار انجام دهید.
- برای شروع حرکت نمونه، از کلیدهای دستی با دقت بسیار زیاد استفاده کنید.
- هنگام شروع چرخش مراقب دست خود باشید. هرگز در هنگام چرخش به میز چرخان دست نزنید.
- فقط یک نفر باید با دستگاه کار کند. کار کردن دو نفر با دستگاه، برای فرد دوم که با میز چرخان در تماس است، خطر زیادی ایجاد میکند.
- هنگام آزمون یک نمونه، روبهروی دستگاه بایستید تا در صورت نیاز به کلید توقف اضطراری دسترسی داشته باشید.
- پس از پایان آزمون، پینهای نگهدارنده را روی میز چرخان رها نکنید. در صورت بیتوجهی، وجود پین نگهدارنده میتواند به دستگاه آسیب برساند. پین نگهدارنده ممکن است با بازوی تکیهگاه پشتی تماس پیدا کرده و به آن آسیب وارد کند.